Asansör periyodik kontrolü: süre, kim yapar ve firma takvimi nasıl kurulur?

Asansör periyodik kontrolü kaç yılda bir, kimler yapar?

Asansörün periyodik kontrolü yılda en az bir kez yapılır. Kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilen ve ilgili idare ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşu yapar. Yaptırma yükümlülüğü ilgili idareye ve bina sorumlusuna aittir (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 8(4)). Çoğu binada bina sorumlusu bina yöneticisidir.

Bakım firması kontrolü yapmaz; kontrole nezaret eder. Ücreti de firma ödemez. A tipi muayene kuruluşu ücreti bina sorumlusundan KDV dahil tahsil eder (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 23).

Kurallar iki yönetmelikte yer alır. Birincisi Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’dir (Resmî Gazete 4.5.2018, 30411; değişiklikler 24.12.2021, 13.9.2022 ve 5.8.2025). İkincisi Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’dir (6.4.2019, 30737). Madde numaraları iki yönetmelikte farklı sıralandığı için her numaranın yanında yönetmeliğin adını da veriyoruz. Sonuç renklerinin anlamı için etiket renkleri rehberine bakın.

Yıllık döngüde kim ne yapar?

Aylık bakım ile periyodik kontrol aynı şey midir?

Hayır. Bakım, monte edenin veya yetkili servisinin ayda en az bir kez yürüttüğü işlemlerdir (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 4). Periyodik kontrol ise yılda en az bir kez, bir A tipi muayene kuruluşunca yapılır. Bakım ziyareti kontrolün yerine geçmez; kontrol sonucu da bakım ziyaretinin kaydını silmez.

Bu yüzden iki kaydı ayrı tutun. Aylık ziyaretler için bakım takibi, kontrol için ayrı bir tarih ve rapor kaydı kullanın.

Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği hâlâ geçerli mi?

Bugünkü yönetmeliğin adı bu değil. “Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği”, eski bir yönetmeliğin adı olarak görünüyor ve yürürlükten kaldırılmış olarak anılıyor. Kesin durumu mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edin.

2015 tarihli “Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği” (Resmî Gazete 24.6.2015, 29396) de yürürlükten kaldırılmıştır (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 19). Bugün bakım ve işletme kuralları “Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği”ndedir (6.4.2019, 30737). Periyodik kontrol ise ayrı bir yönetmeliktedir: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (4.5.2018, 30411).

“Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB)” asansörün temel sağlık ve güvenlik gereklerini, piyasaya arz koşullarını ve piyasa gözetimini düzenler (md. 1). Bakım ve işletme kuralları Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğindedir. Eski adı taşıyan sayfalarda ve rehberlerde madde numarası görürseniz, almadan önce metnin hangi yönetmeliğe ait olduğuna bakın. Terimlerin kısa açıklamaları için asansör sözlüğüne göz atabilirsiniz.

Bir sonraki kontrol tarihi nasıl belirlenir, kim bildirir?

Yönetmeliğin kendi cümlesine göre bir sonraki yılın kontrol tarihi belirlenirken “içinde bulunulan takvim yılında gerçekleştirilen periyodik kontrol tarihi esas alınır” (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 8). Yani bu yıl yapılan kontrolün tarihi, gelecek yılın tarihine temel olur.

Yönetmelik “yılda en az bir defa” der. Bunu “her takvim yılında bir kontrol” diye okumak bir yorumdur; yönetmeliğin yazdığı bir cümle değildir. Yılın hangi gününde kontrol yapılacağını A tipi muayene kuruluşu belirler ve kontrolü o tarihte kendiliğinden yapar. Bina sorumlusu başvurursa tarih öne alınabilir (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9).

Kuruluş kontrol tarihini en az üç gün önce kısa mesaj veya e-posta ile bildirir. Bildirim bina sorumlusuna, bakım yapan firmaya ya da her ikisine gidebilir (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 16). Yani firma mesajı hiç almayabilir.

Üç gün, nezaret edecek teknisyeni ayırmak için kısa bir süredir. Son kontrol tarihini rapordan alın ve sonraki tarihi “tahmini” diye işaretleyin. Kesin tarihi bina sorumlusundan ve muayene kuruluşundan önceden isteyin.

Nezaret nedir, bakım firması kontrolde ne yapar?

Periyodik kontrol, asansörün bakımını üstlenen monte edenin veya yetkili servisinin nezaretinde gerçekleştirilir (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9). Nezaret edecek kişi teknik bakım ve onarım personeli olmalı ve A tipi muayene kuruluşuyla iş birliği yapmalıdır. Pratikte bu, firmanın bir teknisyeninin kontrol sırasında muayene kuruluşuyla birlikte çalışması demektir.

Firma ayrıca personelinin kimlik taşımasını ve SGK sigortalı kaydının muayene kuruluşuna gösterilmesini sağlar.

Firma nezaret etmezse muayene kuruluşu bunu kontrol listesine “nezaret etmeme” diye işler; liste Bakanlığın veri tabanına gider. Nezaret eden firma yasal koşulları taşımıyorsa muayene kuruluşu durumu 10 işgünü içinde Bakanlığın il müdürlüğüne bildirir (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 28 ve 29). Aşağıdaki listede dayanağı yazılan maddeler yönetmelikten gelir; diğerleri çalışma önerisidir.

Kontrol öncesi hazırlık listesi

• Kontrol tarihini bina sorumlusundan ve muayene kuruluşundan öğrenin; tarihi takvime ve teknisyen planına yazın.
• Nezaret edecek teknik bakım ve onarım personelini ve bir yedeğini belirleyin.
• Personelin kimliğini ve SGK sigortalı kaydını yanına aldığını doğrulayın (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9).
• Önceki kontrol raporunu ve açık kalan uygunsuzlukların iş kayıtlarını hazır tutun.
• Bakım föylerinin bina sorumlusunca makine veya makara dairesinde ya da yönetim bürosunda saklandığını teyit edin; bir nüshası firmada kalır (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 10). Dijital bakım föyü rehberi nüshaların eşleşmesini anlatır.
• Asansör kayıt defterine parça değişikliklerinin ve bildirilen kazaların işlendiğini kontrol edin (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 10).
• Kimlik etiketinin yerinde ve okunur olduğuna bakın; eksikse bina sorumlusuna yazılı bildirin (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 5).
• Makine dairesine, kabine ve duraklara erişimi bina sorumlusuyla netleştirin.
• Kontrol günü rapor numarasını ve sonuç rengini hemen kaydedin.

Rapor geldikten sonra ne olur?

A tipi muayene kuruluşu raporu ilgili idareye, monte eden veya yetkili servise ve bina sorumlusuna iletir. Dört taraf da raporu muhafaza eder (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9 ve 20). Kırmızı ve sarı rapor, imza tarihini izleyen ilk işgününde iletilir. Mavi ve yeşil rapor en geç üç işgünü içinde iletilir.

Sonuç kırmızı veya sarıysa giderme süresi işler. Mavide gün sayısı yoktur; ücretsiz ilk takip için 60 günlük başvuru süresi vardır. Hangi renkte hangi sürenin işlediğini ve sayımın hangi tarihten başladığını etiket rehberinin gün sayımı tablosunda bulabilirsiniz. Rapordaki her uygunsuzluğu iş emrine bağlamak için eksik takibi rehberine bakın.

Yönetmelik raporun firma nüshası için ayrı bir saklama süresi yazmaz. Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 20(10), raporun bir sonraki periyodik kontrol tarihine kadar saklanacağını söyler ve kimin nüshası olduğunu belirtmez. Kendi arşiv kuralınızı yazılı hale getirin.

Ocak ayı listesi: kime, ne zaman, nasıl verilir?

Bakım yapan firma, bir önceki takvim yılında aylık bakımını yaptığı asansörlerin kimlik numaralarını ve adreslerini içeren listeyi her yıl Ocak ayı sonuna kadar ilgili idareye iletir (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9).

İlgili idare belediye veya il özel idaresidir; Bakanlık değildir. Liste fiziki olarak veya KEP ile verilebilir. İlgili idare listeyi protokol yaptığı A tipi muayene kuruluşuyla paylaşır.

Listede iki bilgi vardır: kimlik numarası ve adres. Kimlik numarasını bakım sözleşmesinden, föyden ve kontrol kaydından aynı yazımla alın. Kayıtlarınızı Excel’de tutuyorsanız bakım takip tablosu rehberi hangi bilgilerin tutulacağını sıralar; kimlik numarası ve adres sütunlarının bulunduğundan emin olun. Yıl içinde sözleşmeye giren veya çıkan asansörlerin listede nasıl yer alacağını yönetmeliğin güncel metninden ve ilgili idareden teyit edin. 31 Ocak bir hafta sonuna denk gelirse ne olacağını varsaymayın; listeyi iş gününde teslim edin.

Kaza, mücbir sebep ve ilk kontrol: üç özel durum

Kaza: Asansörde kaza olursa bina sorumlusu periyodik kontrolün tekrar edilmesini sağlar (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9). Bakım firması bildirilen kazaları asansör kayıt defterine işler (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 10). Kazanın tarihini ve tekrar kontrol tarihini asansör kaydında yan yana tutun.

Mücbir sebep: Salgın, deprem veya su baskını gibi hallerde Bakanlık periyodik kontrol ve/veya takip kontrol süresini geçici olarak erteleyebilir veya uzatabilir (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9). Böyle bir karar varsa süre hesabınızı Bakanlığın kararına göre güncelleyin. Karar yoksa yönetmelikteki süreler olduğu gibi geçerlidir.

İlk kontrol: Yeni asansörün ilk periyodik kontrolü tescil başvurusundan önce yapılır. Asansör yaptırıcısının başvurusu üzerine A tipi muayene kuruluşu en geç 15 gün içinde kontrolü yapar. Sorumluluk ve ücret asansör yaptırıcısındadır; ücret normal ücretin üç katıdır (Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 8 ve 23). Yeşil bilgi etiketi iliştirilmeyen asansör tescil edilmez (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 7).

12 aylık örnek firma takvimi (Kasım 2026 – Ekim 2027)

20 asansörlük örnek takip tablosu (2 Kasım 2026 durumu)

Kontrol takviminde en sık yapılan hatalar

Kontrolden sonra ne kaydedilir?

1. Rapor kimliği

   Rapor numarasını, asansör kodunu, kontrol tarihini ve sonuç rengini aynı satıra yazın. Raporun size hangi tarihte ulaştığını ayrıca not edin.

2. Süre başlangıcı

   Kırmızıda iletim tarihinden 60 gün, sarıda iletim tarihinden 120 gün hesaplayın. Kırmızıdan sarıya düşen asansörde ayrıca kontrol tarihinden 120 gün hesaplayın. Hangisinin hangi fıkra için geçerli olduğunu etiket rehberinden doğrulayın.

3. Bina sorumlusuna bildirim

   Sonucu ve varsa süreleri bina sorumlusuna yazılı bildirin. Asansör risk taşıyorsa yazılı bilgilendirme yönetmeliğin gereğidir (İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 10).

4. Düzeltme işi

   Her uygunsuzluğu bir iş emrine ve teklife bağlayın. Kanıtı ziyaret kaydında saklayın.

5. Sonraki yıl

   Son kontrol tarihini sonraki yılın tahmini tarihi olarak kopyalayın ve yaklaşan kontrol için hatırlatma kurun.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar ve kontrol tarihi

• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği · mevzuat.gov.tr birleştirilmiş metin (RG 4.5.2018, 30411)
• Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği · mevzuat.gov.tr birleştirilmiş metin (RG 6.4.2019, 30737)
• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği · Resmî Gazete, 4 Mayıs 2018 (ilk yayım)
• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği değişikliği · Resmî Gazete, 13 Eylül 2022
• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği değişikliği · Resmî Gazete, 5 Ağustos 2025 (32977)
• Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği · Resmî Gazete, 6 Nisan 2019

Kaynak kontrolü: 2026-11-01